چطور یک موضوع مناسب برای مقاله یا پایان نامه مان پیدا کنیم؟

یکی از دغدغه های دانشجویان پیدا کردن موضوعات مناسب برای انجام مقاله یا پایان نامه است. ما چطور باید یک موضوع مناسب برای تحقیق مان پیدا کنیم؟ موضوعی که اولاً جدید باشد و ثانیا جای کار داشته باشد و ثالثا منابع کافی برای آن وجود داشته باشد.

پیدا کردن یک موضوع مناسب و جدید که قابلیت طرح تحقیق و پژوهش را داشته باشد البته مسأله ای است که تکنیک های خاص خود را می طلبد و لازم است در همان ابتدای کار خیلی جدی به آن پرداخته شده و شرایط و لوازم آن حتماً در نظر گرفته شود. چنانچه موضوعی را انتخاب کنیم که قابلیت های پژوهشی مناسبی نداشته باشد یا اینکه تکراری باشد و قبلاً روی آن به تعداد زیاد کار انجام شده باشد، در آن صورت ممکن است زحماتی که روی انجام یک تحقیق می کشیم عملاً به هدر می رود.

از طرف دیگر زمانی که موضوع را انتخاب می کنید، ضرورت دارد که حتماً یک معرفی مناسبی از آن موضوع انجام شود. یعنی اصطلاحاً ما یک موضوع را تبدیل به یک مسأله پژوهشی کنیم. باید بتوانیم برای آن هدف و پرسش در نظر بگیریم و فرضیه ای را در ارتباط با آن موضوع مطرح کنیم و اهمیت و ضرورت آن را مشخص کنیم. اینها چیزهایی است که ما در مسائل مقدماتی به آنها می پردازیم.

روش هایی برای پیدا کردن موضوع تحقیق

اما چطور باید یک موضوع جدید را جستجو و انتخاب کنیم؟

• اولین مطلبی که در انتخاب یک موضوع مناسب باید در نظر داشته باشیم این است که باید موضوعی را انتخاب کنیم که دست کم علاقه و توجهی راجع به آن داشته باشیم، به همین دلیل ضرورت دارد که ما در گام اول یک مطالعه خیلی مختصر و اجمالی اما در عین حال مطالعه ای که همه ابعاد را در نظر بگیرد، در رابطه با زمینه های مورد علاقه خود داشته باشیم. ما به عنوان یک محقق، باید بتوانیم حول و حوش زمینه ها، حوزه ها و ایده های مختلفی که در حوزه کاری مان است اطلاعاتی را گردآوری کرده و مطالعه داشته باشیم تا از آن طریق بتوانیم موضوع خاصی را به عنوان موضوع پژوهشی در نظر بگیریم.

• راه دیگر این است که ما در پایگاه ها و سایت های اینترنتی معتبر (دیتابیس های اطلاعاتی) که مقالات و پژوهش های علمی و کتاب های پژوهشی را منتشر می کنند، جستجو کنیم. قاعدتاً آخرین یافته ها و دستاوردهای رشته خود را می توانیم در آنجا پیدا کنیم. با جستجو در این منابع، قطعا می توان موضوعی که هم به آن علاقمند باشیم و هم موضوع تازه ای باشد را پیدا و گزینش کنیم.
• راه دیگر مراجعه به تحقیقات آکادمیک است. همان طور که می دانید مقالات پژوهشی در بخش ادبیات نظری خود یک مبحث پیشینه دارند که در آنجا به آخرین کارهای صورت گرفته محققان در رابطه با یک موضوع خاص پرداخته شده است. یا خود کتاب ها و طرح های پژوهشی یا پایان نامه های ارشد و دکتری یک بخش ویژه ای دارند که یا در بخش پیشنهادات تحقیقشان و یا در منابع پایانی شان، به آخرین منابع اطلاعات و یافته های ارزشمندی که در کتب و اسناد مختلف تحقیقاتی موجود است و موضوعات جدیدی که جای کار کردن دارد می‌پردازند. اینها هم زمینه مساعدی را برای اینکه بتوانیم یک موضوع را جستجو و پیدا کنیم، به دست می دهد.
• و نهایتاً مشورت؛ مشورت برای یک محقق ضروری است. از جمله زمان هایی که بیشترین ارزش مشورت کردن را می بینیم در همین بحث است. ما می توانیم برای پیدا کردن یک موضوع مناسب و به روز، با اساتید یا دانشجویان با تجربه، با محققان دیگر، با کتابداران کتابخانه ها مشورت کنیم و از آنها بپرسیم. در حوزه های مختلفی که به آنها علاقه داریم با دیگر محققان و اساتید بحث کنیم و اطلاعاتمان را به اشتراک بگذاریم؛ از دل این مشورت ها و تبادل نظر هاست که گاها جرقه هایی زده شده و ایده هایی شکل می گیرد که زمینه پژوهشی بسیار مناسبی دارد. بنابراین مشورت کردن را فراموش نکنید.

اگر درباره نحوه پیدا کردن موضوعات مناسب مقاله یا پایان نامه سوالی داشتید می توانید در پایین همین پست، در بخش نظرات کاربران مطرح کنید. در اولین فرصت به آن پاسخ خواهیم داد.